شناسایی اقلام مالی متأثر از گزارشگری پایداری در تغییرات اقلیمی صنعت فولاد ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حسابداری ، دانشکده حسابداری، پردیس ارس، دانشگاه تهران، ایران.

2 گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه حسابداری، دانشگاه یوله، یوله، سوئد.

10.22103/jak.2026.25052.4160

چکیده

هدف: صنعت فولاد ایران به دلیل مصرف بالای انرژی و آثار زیست‌محیطی، به‌شدت تحت تأثیر تغییرات اقلیمی و الزامات گزارشگری پایداری قرار دارد. هدف این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی اقلام مالی متأثر از گزارشگری پایداری در بستر تغییرات اقلیمی در صنعت فولاد ایران است.
 
روش: این پژوهش کاربردی و با رویکرد ترکیبی (کیفی- کمی) انجام شده است. در مرحله کیفی، از طریق مرور ادبیات، بررسی گزارش‌های پایداری شرکت‌ها و مصاحبه با خبرگان حوزه حسابداری و صنعت فولاد، مؤلفه‌های مرتبط استخراج شد. در مرحله کمی، ۵۱ مؤلفه شناسایی‌شده در قالب پرسشنامه طراحی و با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و نرم‌افزار Expert Choice مورد ارزیابی، وزن‌دهی و اولویت‌بندی قرار گرفت.
 
یافته‌ها: نتایج تحلیل سلسله‌مراتبی نشان داد پیامدهای مالی تغییرات اقلیمی با وزن 217/0 در رتبه نخست قرار دارد. پس از آن، انتشار گازهای گلخانه‌ای با وزن 184/0 و مصرف انرژی با وزن 165/0 در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. همچنین هزینه‌های زیست‌محیطی با وزن 143/0 و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک با وزن 128/0 از دیگر مؤلفه‌های با اهمیت در اقلام مالی شرکت‌های فولادی شناسایی شدند.
 
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد گزارشگری پایداری می‌تواند ساختار هزینه‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و تعهدات مالی شرکت‌های فولادی را تحت تأثیر قرار دهد و ضرورت توجه مدیران به راهبردهای اقلیمی، مدیریت انرژی و افزایش شفافیت در گزارشگری مالی و زیست‌محیطی را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اخوان کاظمی، مسعود؛ سادات حسینی، طیبه و بهرامی‌پور، فرشته (1398). واکاوی تأثیر تغییرات آب‌وهوایی بر امنیت بین‌المللی. فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، (۴۶)، 3۹-9. https://manuscript.isc.ac/Inventory/8/1098726.htm
سامنی ملایری، سمیرا؛ همتفر، محمود و کرمی، غلامرضا (1403). شناسایی محرک‌های (انگیزه) گزارشگری پایداری در صنعت بانکداری ایران. مجله دانش حسابداری، 15(4)، 132-115. https://jak.uk.ac.ir/article_4390.html
عبدی، مصطفی؛ کردستانی، غلامرضا و رضازاده، جواد (1398). طراحی الگوی منسجم گزارشگری پایداری شرکت‌ها. نشریه پژوهشهای حسابداری مالی، 11(4)، 44-23. https://far.ui.ac.ir/article_24305.html
فتاحی نافچی،حسن ؛حمیدیان،نرگس و ریاحی درچه، فرشید (1403). اثر تعاملی افشاء و عملکرد گزارشگری زیست‌محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی (ESG) بر هزینه بدهی. مجله دانش حسابداری، 17(1)، 143-160. https://jak.uk.ac.ir/article_4548.html
کاظمی، معصومه؛ برزگر، قدرت‌اله و ملکیان، اسفندیار (1404). شناسایی الزامات، چالش‎ها، موانع و پیامدهای اجرای اعتباربخشی گزارشگری پایداری شرکت‌ها در ایران با رویکرد تحلیل تم. مجله دانش حسابداری، 16(4)،‌1-20. https://jak.uk.ac.ir/article_4468.html
ملانظری، مهناز؛ احمدی، شیما و سیلسپور،حسین (1404). بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش، میزان و کیفیت گزارش‌های پایداری: کاربست روش مرور سیستماتیک. مجله دانش حسابداری، 16(1)، 50-27. https://jak.uk.ac.ir/article_4088.html
ملکیان، دکتر اسفندیار؛ فخاری،حسین و جفایی رهنی، منیر (1398). بررسی تأثیر ویژگی‌های هیئت‌مدیره شرکت بر میزان گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی. مجله دانش حسابداری، 10(2)، 112-77. https://jak.uk.ac.ir/article_2274.html
یوسفی‌زاده، سحر و فخاری، حسین (1403). ویژگی‎های شرکتی تعیین کننده گزارشگری پایداری. پژوهش‌های تجربی حسابداری، 14(4)، 149-184. https://jera.alzahra.ac.ir/article_8059.html

References

Abdi, M., Kordestani, Gh., & Rezazadeh, J. (2019). Designing an integrated model for corporate sustainability reporting. Journal of Financial Accounting Research, 11(4), 23-44. far.ui.ac.ir/article_24305 [In Persian].
Akhavan Kazemi, S., Sadat Hosseini, T., & Bahrami Pour, F. (2019). Analyzing the impact of climate change on international security. Quarterly Journal of International Relations Studies, 46, 129-13. https://manuscript.isc.ac/Inventory/8/1098726.htm [In Persian].
Braam, G., & Peeters, R. (2018). Corporate sustainability performance and assurance on sustainability reports: Diffusion of accounting practices in the realm of sustainable development. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 25(2), 164-181. https://www.scirp.org/reference/3102070
Fattahi Nafechi, H., Hamidian, A., & Riyahi Darcheh, M. (2024). The interactive effect of disclosure and performance of environmental, social, and corporate governance (ESG) reporting on the cost of debt. Journal of Accounting Knowledge, 17(1), 143.160. https://jak.uk.ac.ir/article_4548.html [In Persian].
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman, Boston. scirp.org/reference/1209107
Kazemi, M. , Barzegar, G., & Malekian Kallebasti, E. (2025). Identifying the requirements, challenges, obstacles and consequences of the implementation of assurance on sustainability reporting of companies in iran with thematic analysis approach. Journal of Accounting Knowledge, 16(4), 1-20. DOI: 122/0103/jak.2024.4025 [In Persian].
Malekian, E., Fakhari, H., & Jafaei Rahni, M. (2019). Impact of board of directors' characteristics on environmental, social, and corporate governance reporting. Journal of Accounting Knowledge, 10(2), 77-112. doi: 122/0103/jak.2019.12336.2729 [In Persian].
Molanazari, A., Ahmadi, M., & Seilaspoor, S. (2024). Investigating the factors influencing the adoption, extent, and quality of sustainability reports: Application of a systematic review approach. Journal of Accounting Knowledge, 16(1), 27-50. https://jak.uk.ac.ir/article_4088.html [In Persian].
Pasko, O., Chen, F., Oriekhova, A., Brychko, A., Shalyhina, I. (2021). Mapping the literature on sustainability reporting: A bibliometric analysis grounded in Scopus and Web of Science core collection. European Journal of Sustainable Development, 10, 303–3033. https://www.researchgate.net/publication/348940543
Sameni Malayeri, S., Hemmatfar, M., & Karami, G. (2024). Identifying the drivers (motivations) of sustainability reporting in Iran's banking industry. Journal of Accounting Knowledge, 15(4), 115-132. https://jak.uk.ac.ir/article_4390.html [In Persian].
Yousefizadeh, S., & Fakhari, H. (2024). Corporate characteristics determining sustainability reporting. Experimental Accounting Research, 14(4), 149-184. https://jera.alzahra.ac.ir/article_8059.html [In Persian].

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 16 خرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 06 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 04 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 11 خرداد 1405