اظهارنظر حسابرس، ریسک سقوط قیمت سهام و حاکمیت شرکتی

دریائی, عباسعلی; فتاحی, یاسین

doi:10.22103/jak.2025.24085.4098

اظهارنظر حسابرس، ریسک سقوط قیمت سهام و حاکمیت شرکتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

10.22103/jak.2025.24085.4098

چکیده

هدف: حضور حسابرسان مستقل می‌تواند به افزایش شفافیت و اعتبار گزارش‌های مالی شرکت‌ها منجر شود، که این امر می‌تواند از ریسک سقوط قیمت سهام جلوگیری کند. چرا که سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری به اطلاعات مالی دسترسی پیدا کرده و تصمیمات آگاهانه‌تری در خصوص خرید یا فروش سهام می‌گیرند. هدف از پژوهش حاضر، تبیین رابطه بین اظهارنظر حسابرس و ریسک سقوط قیمت سهام با تأکید بر کیفیت حاکمیت شرکتی مبتنی بر تئوری‌های علامت‌دهی، اقتضایی و منافع عمومی است.

روش: برای این منظور، از داده‌های 125 شرکت (1250 سال- شرکت) پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران از سال 1392 تا 1401 با استفاده از داده‌های ترکیبی و رگرسیون چندمتغیره مورد برازش قرار گرفت.

یافته‌ها: نتایج نشان داد رابطه منفی و معناداری بین نرخ حاکمیت شرکتی و ریسک سقوط قیمت سهام وجود دارد. همچنین، رابطه مثبت و معناداری بین نوع اظهارنظر حسابرسان و ریسک سقوط قیمت سهام مشاهده شد. بر اساس این یافته‌ها می‌توان گفت در شرکت‌هایی که تضاد منافع زیاد است، وجود سازوکارهای حاکمیت شرکتی مناسب برای جلوگیری از کاهش سقوط قیمت سهام ضروری است.

نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان‌دهنده این است که بهبود حاکمیت شرکتی می‌تواند منجر به کاهش ریسک سقوط قیمت سهام شود و در عین حال، نوع اظهارنظر حسابرسان تأثیر مثبت و معناداری بر این ریسک دارد. بنابراین، تقویت سازوکارهای حاکمیت شرکتی و توجه به نظرات حسابرسان در شرکت‌ها با تضاد منافع بالا، برای حفظ ارزش سهام حائز اهمیت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

حسابداری مالی

مراجع

احمدپور، احمد؛ زارع بهنمیری، محمدجواد؛ و حیدری رستمی، کرامت‌الله (1393). بررسی تأثیر ویژگی‌های شرکت بر ریسک سقوط قیمت سهام (شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران)، بورس اوراق بهادار، 28، 29-45. https://journal.seo.ir/article_11039.html

اخگر، محمد امید و فاتحی، رزگار (1403). تشخیص تقلب صورت‌‌های مالی و ریسک سقوط قیمت سهام. دانش حسابداری مالی، 11(2)، 115-133. https://jfak.journals.ikiu.ac.ir/article_3463.html?lang=fa

اسلام دوست، مهناز؛ رنجبر ناوی، رستم و چناری، حسن (1400). تأثیر سازوکار برون سازمانی حاکمیت شرکتی بر مخاطره ریزش قیمت سهام با تأکید بر کیفیت گزارشگری مالی و تخصص حسابرس در صنعت. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 28(2)، 226-247 https://acctgrev.ut.ac.ir/article_83004.html

امامی ده چشمه، سعید؛ خدادادی، ولی؛ نصیری، سعید و بصیرت، مهدی (1402). بررسی تأثیر اخبار بد بر انگیزه‌های محافظه‌کاری در حسابداری. مجله دانش حسابداری، 14(3)، 39-57. https://jak.uk.ac.ir/article_3551.html

ثقفی، علی و هاشمی، عباس (1383). بررسی تحلیلی رابطه بین جریان‌های نقدی عملیاتی و اقلام تعهدی، ارائه مدل برای پیش‌بینی جریان‌های نقدی عملیاتی. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 38، 52-29. https://acctgrev.ut.ac.ir/article_10482.html?lang=fa

حساس یگانه، یحیی و داداشی، ایمان (1389). بررسی اثر حاکمیت شرکتی بر اظهارنظر حسابرسان مستقل. حسابداری مدیریت، 3(5)، 65-73. https://sanad.iau.ir/Journal/jma/Article/816590

دریائی، عباسعلی و شهرابی، فاطمه (1397). نقش تعدیل‌گر مالکیت دولتی بر رابطه بین مدیریت سود واقعی و عملکرد آتی شرکت‌. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 7(1)، 111-142. https://www.arfr.ir/article_68841.html

رمضان‌احمدی، محمد؛ قلمبر، محمدحسین و درسه، سیدصابر (1393). بررسی تأثیر اندازة مؤسسة حسابرسی و اظهار نظر حسابرس بر خطر سقوط آتی قیمت سهام. بررسی‌های حسابداری، 1(4)، 37-59. https://jiar.scu.ac.ir/article_11499.html

ستوده، مسعود؛ پورحیدری، امید و خدامی‌پور، احمد (1402). بررسی تأثیر فشار شغلی حسابرسی بر قضاوت و هنجارهای ذهنی حسابرسان با در نظر گرفتن نقش میانجی‌گری هوش هیجانی و هوش اخلاقی. مجله دانش حسابداری، 14(1)، 25-50. https://jak.uk.ac.ir/article_3326.html

صفرزاده، محمدحسین؛ رضایی نماور، حسین و حیدری، مژگان (1400). بررسی رابطه بین تاخیر عادی گزارش حسابرسی و ریسک سقوط آتی قیمت سهام و اثر کارایی عملکرد حسابرسی داخلی بر آن. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 1(2)، 36-54. https://article.iacpa.ir/article_245329.html?lang=fa

صفی خانی، فهیمه؛ محمدخانلو، المیرا و ملک محمدی، بهبود (1401). بررسی تأثیر ساز وکارهای حاکمیت شرکتی بر ریسک سقوط قیمت سهام، مطالعات کمی در مدیریت، 13(3)، 5-28. https://sanad.iau.ir/journal/qrm/Article/702817?jid=702817

فلاح زاده ابرقویی، احمد؛ تفتیان، اکرم و حیرانی، فروغ (1398). بررسی رابطۀ افشای اطلاعات با همزمانی قیمت سهام و ریسک سقوط آن با استفاده از سیستم معادلات همزمان. مجله دانش حسابداری، 10(1)، 169-194. https://jak.uk.ac.ir/article_2268.html

فروغی، داریوش و میرزایی، منوچهر (1391). تأثیر محافظه کاری شرطی حسابداری بر ریسک سقوط آتی. پیشرفت‌های حسابداری، 4(2)، 77-117. DOI: 10.22099/jaa.2012.1729

کاوه، نفیسه (1396). بررسی تأثیر سیاست سرمایه‌گذاران نهادی، همزمانی قیمت سهام و شاخص سودآوری بر ریسک کاهش قیمت سهام شرکت‌ها. بررسی‌های بازرگانی، 15(شماره 82-83)، 37-51. https://barresybazargani.itsr.ir/article_33180.html?lang=fa

محمدی سه دران، سارا و فغانی، مهدی (1402). بررسی رابطه بین سازوکارهای حاکمیت شرکتی و پاداش مدیران. مجله دانش حسابداری، 14(3)، 87-101. https://jak.uk.ac.ir/article_3223.html

ملکیان، اسفندیار و دریائی، عباسعلی (1390). تبیین رابطه‌ی بین ویژگی‌های مالکیتی و شرکتی با ساختار حاکمیت شرکتی (شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران). پیشرفت‌های حسابداری، 3(1)، 121-143. https://jaa.shirazu.ac.ir/article_3391.html?lang=fa

References

Ahmad Poor, A., Heydari Rostami, K., & Zare Bahnamiri, M. J. (2015). Investigating the effect of companies’ characteristics on share price crash risk (Companies listed in Tehran Stock Exchange). Journal of Securities Exchange, 7(28), 29-45. https://journal.seo.ir/article_11039.html?lang=en [In Persian].

Akhgar, M. O., & Fatehi, R. (2024). Fraud in financial statements and stock price crash risk. Financial Accounting Knowledge, 11(2), 115-133. https://jfak.journals.ikiu.ac.ir/article_3463.html?lang=en [In Persian].

Andreou, P. C., Antoniou, C., Horton, J., & Louca, C. (2016). Corporate governance and firm specific stock price crashes. European Financial Management, 22(5), 916-956. onlinelibrary.wiley.com/10.1111/eufm.12084

Bahmani-Oskooee, M., & Saha, S. (2019). On the effects of policy uncertainty on stock prices. Journal of Economics and Finance, 43(4), 764-778. https://link.springer.com/article/10.1007/s12197-019-09471-x

Chang, X., Chen, Y., & Zolotoy, L. (2017). Stock liquidity and stock price crash risk. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 52(4), 1605-1637. https://doi.org/10.1017/S0022109017000473

Chebbi, K. (2024). Examining the interplay of sustainable development, corporate governance, and stock Price crash risk: Insights from ESG practices. Sustainable Development, 32(1), 1291-1309. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/sd.2733

Chen, J., Hong, H. & Stein, J. C. (2001). Forecasting crashes: trading volume, past returns, and conditional skewness in stock prices. Journal of Financial Economics, 61(3), 345-381. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(01)00066-6

Chen, Z. (2021). The impact of cash holding on stock price crash risk. In2021 3rd International Conference on Economic Management and Cultural Industry (ICEMCI 2021) (pp. 1551-1562). Atlantis Press. https://www.atlantis-press.com/proceedings/icemci-21/125965786

Connelly, B. L., Certo, S. T., Ireland, R. D. & Reutzel, C. R. (2011). Signaling theory: A review and assessment. Journal of Management, 37(1), 39-67. https://doi.org/10.1177/0149206310388419

Coulson-Thomas, C. (2024). [Theme Paper] 2024 London Global Convention on Corporate Governance and Sustainability: Board’s strategy for a secure future and turning disruptions into opportunities. Institute of Directors, New Delhi, India. https://gala.gre.ac.uk/id/eprint/47930

Dang, V. C., & Nguyen, Q. K. (2024). Internal corporate governance and stock price crash risk: Evidence from Vietnam. Journal of Sustainable Finance & Investment, 14(1), 24-41. 10.1080/20430795.2021.2006128

Daryaei, A., & Shahrabi, F. (2018). Mediator role of government ownership on relationship between real earnings management and future performance. Applied Research in Financial Reporting, 7(1), 111-142. https://www.arfr.ir/article_68841.html?lang=en [In Persian].

Dionisijev, I. (2021). The audit opinion in the role of stock prices fluctuations on the Macedonian stock exchange. Financial Studies, 3, 1-15. http://hdl.handle.net/20.500.12188/15020

Emami Dehcheshmeh, S., Khodadadi, V., Nasiri, S., & Basirat, M. (2023). The impact of bad news on conservatism motivation in accounting. Journal of Accounting Knowledge, 14(3), 39-57. 10.22103/jak.2022.20180.3767 [In Persian].

Eslamdoost, M., Ranjbar Navi, R., & Chenari, H. (2021). The effect of external corporate governance mechanism on the stock price crash risk with emphasis on financial reporting quality and auditor expertise in the industry. Accounting and Auditing Review, 28(2), 226-247. https://acctgrev.ut.ac.ir/article_83004.html?lang=en [In Persian].

Fallahzadeh Abarghouhei, A., Taftiyan, A., & Heirany, F. (2019). Relationship between information disclosure with the stock price synchronicity and crash risk of falling stock prices within simultaneous equations system. Journal of Accounting Knowledge, 10(1), 169-194. DOI: 10.22103/jak.2019.11485.2580 [In Persian].

Fan, Y., & Xu, Z. (2022). Audit firm's Confucianism and stock price crash risk: Evidence from China. International Review of Financial Analysis, 79, 101995. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2021.101995

Fisher, R. A. (1921). On the' probable error' of a coefficient of correlation deduced from a small sample. Metron, 1, 4, 3-32. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1569761

Foroughi, D., & Mirzaei, M. (2013). The impact of conditional accounting conservatism on the future stock price crash risk of listed companies in the Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting Advances, 4(2), 77-117. https://jaa.shirazu.ac.ir/article_1729.html?lang=en [In Persian].

Garay, U., & González, M. (2008). Corporate governance and firm value: The case of Venezuela. Corporate Governance: An International Review, 16(3), 194-209. https://doi.org/10.1111/j.1467-8683.2008.00680.x

Habib, A., & Hasan, M. M. (2017). Managerial ability, investment efficiency and stock price crash risk. Research in International Business and finance, 42, 262-274. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2017.07.048

Habib, A., & Huang, H. J. (2019). Abnormally long audit report lags and future stock price crash risk: evidence from China. International Journal of Managerial Finance, 15(4), 611-635. https://doi.org/10.1108/IJMF-07-2018-0213

Han, X., Luo, W., Wu, L., & Zhou, W. (2023). Audit effort and stock price crash risk. Abacus, 59(1), 230-257. https://doi.org/10.1111/abac.12281.

Hassas Yeganeh, Y., & Dadashi, I. (2010). The impact of corporate governance on independent auditor's opinion. Management Accounting, 3(5), 65-74. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jma/Article/816590 [In Persian].

Huang, C., & Ho, K. C. (2023). Does the presence of executives with a legal background affect stock price crash risk? Corporate Governance: An International Review, 31(1), 55-82. https://doi.org/10.1111/corg.12435

Islama, S. Z., & Khandakerb, S. (2015). Firm leverage decisions: Does industry matter? North American Journal of Economics and Finance, 31, 94–107. https://doi.org/10.1016/j.najef.2014.10.005

Jeon, K. (2019). Corporate governance and stock price crash risk. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 23(4), 1-13. https://www.proquest.com/info/openurldocerror

Kaveh, N. (2017). Investigating the effect of institutional investors’ policy, price coincidence and profitability index on the risk of company stock reduction. Commercial Surveys, 15(82), 37-51. barresybazargani.itsr.ir/33180 [In Persian].

Kim, J. B., Wang, Z., & Zhang, L. (2016). CEO overconfidence and stock price crash risk. Contemporary Accounting Research, 33(4), 1720-1749. https://doi.org/10.1111/1911-3846.12217

Li, K. (2024). Does stock price crash risk affect corporate social responsibility disclosure? Applied Economics Letters, 31(14), 1286-1291. https://doi.org/10.1080/13504851.2023.2182403

Li, Y. (2024). The impact of ESG performance on stock price crash risk: A study based on the perspective of auditor opinion influence. Highlights in Business, Economics and Management, 37, 415-429. https://doi.org/10.54097/ssbvkz18

Lim, H., Kang, S. K., & Kim, H. (2016). Auditor quality, IFRS adoption, and stock price crash risk: Korean evidence. Emerging Markets Finance and Trade, 52(9), 2100-2114. 10.1080/1540496X.2016.1184142

Malekian, E., & Daryaei, A. A. (2011). Firm and ownership characters and corporate governance (In the Tehran Stock Exchange). Journal of Accounting Advances, 3(1), 121-143. https://jaa.shirazu.ac.ir/article_3391.html [In Persian].

Mohammadi Sedaran, S., & Faghani, M. (2023). The relationship between corporate governance mechanisms and compensation of managers. Journal of Accounting Knowledge, 14(3), 87-101. 10.22103/jak.2022.18100.3555 [In Persian].

Ramezan Ahmadi, M., Ghalmbor, M. H., & Dorseh, S. S. (2014). Impact of audit firm size and auditor's opinion on future stock price crashes. Journal of Iranian Accounting Review, 1(4), 37-59. jiar.scu.ac.ir/article_11499 [In Persian].

Rasheed, M. S., Kouser, S., & Ling, Z. (2024). Corporate governance and stock price crash risk: Insights from an emerging market. Asia-Pacific Financial Markets, 1-19. https://link.springer.com/article/10.1007/s10690-024-09467-6

Safarzadeh, M. H., Rezaei Namavar, H., & heidari, M. (2021). Investigation the relationshio between audit report lag and future stock price crash risk and the effect of internal audit performance on it. Professional Auditing Research, 1(2), 36-54. https://article.iacpa.ir/article_245329.html?lang=en [In Persian].

Safikhani, F., Mohammadkhanloo, E., & Malekmohammadi, B. (2022). Investigating the effect of corporate governance mechanisms on the stock price crash risk. Quantitative Studies in Management, 50(13), 5-28. https://sanad.iau.ir/en/Journal/qrm/Article/702817?jid=702817 [In Persian].

Saghafi, A., & Hashemi, A. (2004). Analytical study of the relationship between operating cash flows and accruals, presenting a model for predicting operating cash flows. Accounting and Auditing Reviews, 38, 29-52. https://acctgrev.ut.ac.ir/article_10482.html?lang=en [In Persian].

Saleeb Agaiby Bakhiet, B. (2024). Does audit quality moderate the relationship between financial statements readability and stock price crash risk? Journal of Financial Reporting and Accounting, ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JFRA-10-2023-0581

Sotoudeh, M., Pourheidari, O., & Khodamipour, A. (2023). The Effect of Audit Job Pressure on Auditors' Judgment and Mental Norms by Considering the Mediating Role of Emotional Intelligence and Moral Intelligence. Journal of Accounting Knowledge, 14(1), 25-50. https://jak.uk.ac.ir/article_3326.html?lang=en [In Persian].

Sulistiawan, D., Rudiawarni, F. A., & Sergi, B. S. (2023). Intangible assets and crash risk: the case of low intellectual capital firms in Indonesia. The American Economist, 68(2), 216-232. 10.1177/05694345221137282

Talawa, M., & Badwan, N. (2024). Impact of accounting conservatism and corporate governance on stock price breakdown in firms listed on the Palestine Stock Exchange. Asian Journal of Accounting Research, 9(3), 229-256. https://doi.org/10.1108/AJAR-11-2023-0385

Wang, C., & Lu, Y. (2024). Institution quality and stock price crash risk: a global perspective. International Journal of Managerial Finance, 20(3), 677-691. https://doi.org/10.1108/IJMF-01-2023-0030

Wu, S. F., Fang, C. Y., & Chen, W. (2020). Corporate governance and stock price crash risk: Evidence from Taiwan. Managerial and Decision Economics, 41(7), 1312-1326. https://doi.org/10.1002/mde.3177

Zhang, L., Liu, C., Zhang, J., Ke, J., & Yuan, J. (2023). Party leadership, corporate governance and stock price crash risk: Evidence from China. International Review of Financial Analysis, 88, 102632. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2023.102632

Zhi, X., & Kang, Z. (2021). Critical audit matters and stock price crash risk. Frontiers of Business Research in China, 15, 1-25. https://link.springer.com/article/10.1186/s11782-021-00102-z