ارزیابی میزان رعایت الزامات استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در صندوق‌‌های سرمایه‌گذاری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهراء (س)، تهران، ایران.

10.22103/jak.2024.23921.4089

چکیده

هدف: با توجه به اهمیت وجود مجموعه‌ای از استانداردهای واحد جهت افزایش قابلیت مقایسه، اعتبار و درک صورت‌های مالی برای استفاده‌کنندگان و از سویی دیگر نقش فعال صندوق‌های سرمایه‌گذاری متنوع در جذب سرمایه‌گذاران، این پژوهش باهدف بررسی میزان انطباق بین الزامات گزارشگری مالی ملی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری و استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) و همچنین بررسی وضعیت فعلی صورت‌های مالی صندوق‌‌های سرمایه‌گذاری و انطباق آنها با IFRS انجام شد.
 
روش: به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها، یک چک‌لیست برای افشا و یک چک‌لیست برای شناسایی- اندازه‌گیری تهیه شد که درمجموع شامل بررسی 31 شاخص و 336 سؤال بود. ابتدا الزامات گزارشگری مالی ملی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری با استانداردهای استخراج‌شده در چک‌لیست تطبیق داده‌شده سپس، چک‌لیست موردنظر برای صورت‌های مالی 151 صندوق سرمایه‌گذاری در سال 1402 تکمیل گردید.
 
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که بین IFRS و الزامات گزارشگری ایران و همچنین بین IFRS و وضعیت فعلی گزارشگری ایران در صندوق‌های سرمایه‌گذاری ازنظر ابعاد افشا، شناسایی و اندازه‌گیری تفاوت معناداری وجود دارد.
 
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که در خصوص تهیه صورت جریان وجه نقد، افشا و اندازه‌گیری‌های مربوط به ارزش منصفانه، بررسی ریسک مالی و نظایر آن خلأ استاندارد ملی وجود دارد و شایسته است استانداردگذاران با بررسی زمینه‌های شکاف مشخص شده در این پژوهش صورت‌‌های مالی نمونه صندوق‌های سرمایه‌گذاری را بازنگری نمایند تا بدین‌ترتیب به یکپارچگی، هماهنگی و قابلیت مقایسه صورت‌‌های مالی بیفزایند.

کلیدواژه‌ها


اشرف‌آبادی، خدیجه؛ رحمانی، علی و ولی‌زاده لاریجانی، اعظم (1399). بررسی میزان انطباق الزامات و رویه‌های گزارشگری مالی ملی با استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) در صنعت سرمایه‌گذاری ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران. ]گنج[.

اورادی، جواد؛ جعفری‌جم، حسین و زارعی، حمید (1397). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی: مزایا و چالش‌ها برای سرمایه‌گذاران. حسابداری و منافع اجتماعی، 8(2)، 69-47. 10.22051/IJAR.2017.14861.1284

ایلکا، نسیم؛ رحمانی، علی و حکمت، هانیه (1401). بررسی میزان رعایت استاندارد دارایی نامشهود در ایران و محرک‌های آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/6cde403de21970f2e023ad58ed82865d

باقرآبادی، سیدمحمد (1394). پیاده‌سازی استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی: تجربه جهانی و گام‌های نخست در ایران. ماهنامه حسابدار، 282، 56-51. https://hesabdar.iica.ir/files/pdf/1394/7/hesabdar-1394-7-282-51-56.pdf

بهنام‌پور، محمود؛ هاشمی‌دهچی، مجید و ایزدی‌نیا، ناصر (1402). قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و استفاده مدیران از منابع شرکتی. مجله دانش حسابداری، 14(1)، 51-69. 10.22103/jak.2022.18709.3639

حمزه‌نژاد، فاطمه و حجازی، رضوان (1397). شناسایی و اولویت‌بندی لزوم اجرای موارد افتراق استانداردهای حسابداری ایران با استانداردهای بین‌المللی بر ویژگی‌های کیفی اطلاعات حسابداری به روش ویکور فازی. چهارمین همایش عملی پژوهشی استانی. https://civilica.com/doc/778811

رحمانی، علی؛ ولی‌زاده‌لاریجانی، اعظم و میرزایی‌بیرامی، راحله (1399). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) و کیفیت گزارشگری مالی. پژوهش‌های حسابداری مالی، 12(4)، 78-59. https://far.ui.ac.ir/article_25346.html

رئیسی‌وستگانی، نسرین و پژوهی، محمدرضا (1396). بررسی فرصت‌ها و چالش‌های پیش‌رو پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گچساران. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/b33d3fb408ebba0edc80be923564621a

زینالی، مهدی؛ وحدتی، فرخ؛ صفری‌اقبلاغ، مهرانگیز و فیضی، حمیده (1401). بررسی تأثیر پذیرش IFRS بر مدیریت ریسک و کیفیت افشا. نشریه چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 5(62)، 50-24. https://ensani.ir/fa/article/510073

سعدی، جهانگیر؛ جعفری، علی و نسل‌موسوی، سیدحسین (1401). تأثیر پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی بر محافظه‌کاری حسابداری، مدیریت سود و شفافیت اطلاعاتی.‎ تحقیقات حسابداری و حسابرسی (تحقیقات حسابداری)، 14(54)، 186-165. https://www.sid.ir/paper/1047057/fa

شریفی، صدیقه؛ رحمانی، علی و سلیمانی امیری، غلامرضا (1392). بررسی میزان انطباق الزامات گزارشگری مالی ملی با استاندارد‌های بین‌المللی گزارشگری مالی در صنعت بانکداری ایران‌‌. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران. ]گنج[.

قاسمی، زهرا؛ رحمانی، علی و بولو، قاسم (1389). رعایت و کفایت استانداردهای حسابداری در صورت‌های مالی شرکت‌های لیزینگ ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/221ddc3d48b64c1a14d16178cb076e73

قربانی‌دولت‌آبادی، خدیجه و قالیباف اصل، حسن (1396). بررسی عملکرد و تداوم عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/39c0bbb3eda51db85c6c7af984b9cec6

مشایخ، شهناز؛ قدرتی، منا و محمدی، فائزه (1390). مروری بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و شاخصی. پژوهش حسابداری، 1(1)، 59-84. https://jaacsi.alzahra.ac.ir/article_429.html

مهرانی، ساسان؛ مرادی، محمد و قنبرزاده، مجتبی (1399). ارائه مدل گزارشگری مالی مبتنی بر مفهوم الگوی کسب‌وکار (BM). مدیریت بازرگانی، 12(4)، 1005-976. https://jibm.ut.ac.ir/article_80142.html

موسوی‌مطهر، سیدسجاد؛ رحمانی، علی و امیری، هوشنگ (1401). تأثیر پیاده‌سازی استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی بر صورت وضعیت مالی در ایران. مجله دانش حسابداری، 13(3)، 21-44. 10.22103/jak.2022.19299.3694

نصیری‌فروزی، علیرضا و مهرانی، ساسان (1401). بومی‌سازی استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی واحدهای کوچک و متوسط در ایران. مجله دانش حسابداری، 13(4)، 23-47. 10.22103/jak.2022.19156.3687

واحدی، مجید و جهانشاد، آزیتا (1399). بررسی آثار به کارگیری استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی طبق دستورالعمل بانک مرکزی بر شاخص‌های مالی و مدیریت سود در بانک‌ها. نشریه مطالعات حسابداری و حسابرسی، 9(34)، 120-99. https://ensani.ir/fa/article/437380

References

Alruwaili, W. S., Ahmed, A. D., & Joshi, M. (2023). IFRS adoption, firms’ investment efficiency and financial reporting quality: a new empirical assessment of moderating effects from Saudi listed firms. International Journal of Accounting & Information Management, Emerald Group Publishing Limited, 31(2), 376-411. https://dx.doi.org/10.1108/IJAIM-10-2022-0226

Ashrafabadi, Kh., Rahmani, A., & Valizadeh Larijani, A. (2020). Comparing national financial reporting requirements and practice with international financial reporting standards (IFRS) in the investment industry in Iran. Master Thesis, Alzahra University, Tehran. [GANJ] [In Persian].

Bagherabadi, S. M. (2015). Implementation of international financial reporting standards: global experience and first steps in Iran. Journal of Accountant, 282, 51-56. https://hesabdar.iica.ir/files/pdf/1394/7/hesabdar-1394-7-282-51-56.pdf [In Persian].

Ball, R. (2006). International financial reporting standards (IFRS): Pros and cons for investors. University of Chicago. https://doi.org/10.1080/00014788.2006.9730040

Barth, M. E. (2013). Global comparability in financial reporting: What, why, how, and when? China Journal of Accounting Studies, 1(1), 2-12. https://doi.org/10.1080/21697221.2013.781765

Behnampour, M., Dehchi, M. H., & Izadinia, N. (2023). Financial statement comparability and managers' use of corporate resources. Journal of Accounting Knowledge, 14(1), 51-69. DOI: 10.22103/jak.2022.18709.3639 [In Persian].

Cooke, T. E. (1989). Voluntary corporate disclosure by Swedish companies. Journal of International Financial Management & Accounting, 1(2), 171-195. https://doi.org/10.1111/j.1467-646X.1989.tb00009.x

Ghasemi, Z., Rahmani, A., & Bolo, Gh. (2010). Compliance and adequacy of accounting standards in the financial statements of Iranian leasing companies. Master Thesis, Alzahra University, Tehran. [GANJ] [In Persian].

Ghorbani Dolatabadi, K., & Ghalibaf Asl, H. (2017). Investigating the Performance and Performance Consistency of Iranian Mutual Funds. Master Thesis, Alzahra University, Tehran. [GANJ] [In Persian].

Hamzehnezhad, F., & Hejazi, R. (2018). Identifying and prioritizing the need to implement the differences between Iran's accounting standards and international standards. Qualitative aspects of accounting information using the fuzzy vector method. The 4th Provincial Scientific Conference from the Teacher. https://civilica.com/doc/778811 [In Persian].

Ilka, N., Rahmani, A., & Hekmat, H. (2022). Examining the level of compliance with the intangible asset standard in Iran and its drivers. Master Thesis, Alzahra University, Tehran. [GANJ] [In Persian].

Karrar, S. H., Qayssar, A. F., Maher, N. A., & Akeel, H. A. (2021). Financial Performance Reporting, IFRS Implementation, and Accounting Information: Evidence from Iraqi Banking Sector. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(3), 1083-1094. https://doi.org/10.13106/jafeb.2021.vol8.no3.1083

Mashayekh, Sh., Ghodrati, M., & Mohammmadi, F. (2011). An overview of mutual and index funds. Journal of Accounting Research, 1(1), 59-84. https://jaacsi.alzahra.ac.ir/article_429.html [In Persian].

Mehrani, S., Moradi, M., & Ghanbarzadeh, M. (2021). Developing a financial reporting model based on the concept of business model. Journal of Business Management, 12(4), 976-1005. jibm.ut.ac.ir/article_80142 [In Persian].

Mnif, Y., & Znazen, O. (2020). Corporate governance and compliance with IFRS 7. Managerial Auditing Journal, 35(3), 448-474. https://doi.org/10.1108/MAJ-08-2018-1969

MnifSellami, Y., & Borgi, H. (2020). The association between corporate governance mechanisms and compliance with IFRS mandatory disclosure requirements: evidence from 12 African countries. Corporate Governance, 20(7), 1371-1392. https://doi.org/10.1108/CG-08-2019-0270

Mousavi Motahar, S. S., Rahmani, A., & Amiri, H. (2022). The impact of implementing international financial reporting standards on the statement of financial position in Iran. Journal of Accounting Knowledge, 13(3), 21-44. DOI: 10.22103/jak.2022.19299.3694 [In Persian].

NasiriFarvazi, A., & Mehrani, S. (2022). Localization of international financial reporting standards for small and medium-sized entities in Iran. Journal of Accounting Knowledge, 13(4), 23-47. DOI: 10.22103/jak.19156.3687 [In Persian].

Oradi, J., JafariJam, H., & Zarei, H. (2018). International financial reporting standards (IFRS): Benefits and challenges for investors. Scientific Journal of Accounting and Social Interests, 8(2), 47-69. DOI: 10.22051/ijar.2017.14861.1284 [In Persian].

RaeesiVastegani, N., & Pajohi, M. (2018). Invastingation on the opportunities and challenges against the acceptation of international standards of financial reporting in Iran. Master Thesis, Islamic Azad University, Gachsaran. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/b33d3fb408ebba0edc80be923564621a [In Persian].

Rahmani, A. ValizadehLarijani, A., & Mirzaei Beirami, R. (2021). International financial reporting standards (IFRS) and quality of financial reporting. Journal of Financial Accounting Research, 4(46), 59-78. https://far.ui.ac.ir/article_25346.html [In Persian].

Sadi, J., Jafari, A., & NaslMousavi, S. H. (2022). The impact of adoption of international financial reporting standards on accounting conservatism, earnings management, and information transparency. Accounting & Auditing Researches, 14(54), 165-186. https://ensani.ir/fa/article/510073 [In Persian].

Sharifi, S., Rahmani, A., & Soleimani Amiri, Gh. (2013). Examining the compliance of national financial reporting requirements with international financial reporting standards in Iran's banking industry. Master Thesis, Alzahra University, Tehran. https://ganj.irandoc.ac.ir/10f388ac46b4cecd [In Persian].

Tsalavoutas, I. (2011). Transition to IFRS and compliance with mandatory disclosure requirements: What is the signal? Advances in Accounting, 27(2), 390-405. https://doi.org/10.1016/j.adiac.2011.08.006.

Tsalavoutas, I., Evans, L., & Smith, M. (2010). Comparison of two methods for measuring compliance with IFRS mandatory disclosure requirements. Journal of Applied Accounting Research, 11(3), 213-228. http://dx.doi.org/10.1108/09675421011088143

Vahedi, M., & Jahanshad, A. (2020). Reviewing the impact of international financial reporting standards in accordance with the central bank guidelines on financial indices and earnings management in banks. Journal of Accounting and Auditing Studies, 9(34), 99-120. https://ensani.ir/fa/article/437380 [In Persian].

Zeynali, M., Vhadati, F., SafariAhbolagh, M., & Feizi, H. (2022). Investigating the impact of IFRS acceptance on risk management and disclosure quality. Journal of Accounting and Management Vision, 5(62), 24-50. https://ensani.ir/fa/article/510073 [In Persian].