تحلیل علم‌سنجی مقالات حوزه نااطمینانی سودآوری: وضعیت فعلی، روندهای در حال ظهور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

10.22103/jak.2024.23545.4059

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر مرور ادبیات حوزه نااطمینانی سودآوری با استفاده از روش‌شناسی علم‌سنجی است.
 
روش: روش تحقیق پژوهش حاضر براساس یک پروتکل سه مرحله‌ای تنظیم، پالایش و تجزیه و تحلیل  مجموعه داده‌ها است و به منظور تحلیل مقالات از نرم‌افزار VOSviewer بهره گرفته شده است.
 
یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش حاکی از وجود شش جریان اصلی پژوهش مشتمل بر مدل‌های اندازه‌گیری نااطمینانی، واکنش شرکت‌ها به نااطمینانی سودآوری، نااطمینانی‌های جهانی، تأثیر نااطمینانی بر بازده سهام، اثرات نااطمینانی بر بازده رمزارزها و بررسی نااطمینانی سودآوری در مراحل مختلف چرخه عمر شرکت است. تجزیه و تحلیل روند انتشار مقالات حوزه نااطمینانی نشان‌دهنده رشد چشمگیر انتشار مقالات همزمان با بحران مالی سال 2008 و دنیاگیری کووید19 بوده و نتایج پژوهش حاکی از ورود رمزارزها (بیت‌کوین) به ادبیات حوزه نااطمینانی و اقبال روز افزون محققین به این لاین تحقیقاتی، همچنین نقش محوری کلید واژه سودآوری در بسیاری از مقالات است که مبین تأثیر نااطمینانی بر سودآوری شرکت‌ها و فعالیت‌های تجاری است.
 
نتیجه‌گیری: انتظار می‌روند روند آتی تحقیقات حوزه نااطمینانی به سمت گرایش‌های نوظهور مانند تأثیر نااطمینانی نسبت به بازده رمزارزها، نااطمینانی سودآوری شرکت‌ها در مراحل مختلف چرخه عمر و تأثیر نااطمینانی بر امنیت اجتماعی متمایل شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع

آذر، عادل و فرخ، مجتبی (1397). برنامه‌ریزی ریاضی در شرایط عدم‌اطمینان. چاپ اول، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت). https://samt.ac.ir/fa/book/121.
ابراهیم پور ازبری، مصطفی؛ اکبری، محسن و  رفیعی رشت آبادی، فاطمه (1397). تأثیر عدم اطمینان محیطی، انعطاف پذیری تولید و کارایی عملیاتی بر عملکرد شرکت: نقش تعدیلگری ظرفیت جذب عملیاتی. مطالعات مدیریت صنعتی، 16 (49)، 37-66 DOI: 10.22054/jims.2018.8785.
بولو، قاسم و احمدوند، میثم (1398). الگویی برای پیش‌بینی نکول شرکتی در بورس اوراق بهادار تهران. مجله دانش حسابداری، 10(1)، 38-1 DOI: 10.22103/jak.2019.12359.2730.
دارابی، رؤیا؛ سرایی، سمیرا؛ تقوی قاسم آباد، فاطمه (1400). تأثیر عدم اطمینان سیاست اقتصادی با استفاده از معیارهای ریسک مالی و ریسک اقتصادی بر ریسک سقوط سهام. مطالعات حسابداری و حسابرسی، 10(40)، 47-62 DOI: 10.22034/iaas.2021.145158.
دلاوری، سیدجواد؛ اوریایی، زهرا و نادری، علی (1402). بررسی رابطه بین نااطمینانی سیاسی ناشی از انتخابات ریاست جمهوری و هزینه سرمایه شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌الملل، 6(1)، 137-107 https://www.sid.ir/journal/1528/fa.
حاج باقری، منصور و صادقی، فرزاد (1389). بررسی وضیعت مدیریت ریسک در صنعت ساخت کشور. ششمین کنفرانس بین المللی مدیریت پروژه https://civilica.com/-doc/100762.
حجازی، رضوان؛ قیطاس، روح‌اله و کریمی، محمدباقر (1390). هموارسازی سود و عدم‌اطمینان اطلاعاتی، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 18(63)، 54-37 https://ensani.ir/fa/article/227006.
رجبی، مصطفی و تاج‌الدینی، نسیبه (1395). تحلیل اثر نااطمینانی اقتصاد کلان بر سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی در ایران طی سال‌های 1390-1359. فصلنامه اقتصاد کاربردی، 6(18)، 15-21 https://civilica.com/doc/1324628.
عرب‌صالحی، مهدی؛ گوگردچیان، احمد و هاشمی، مجید (1393). عوامل مؤثر بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری در دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. حسابداری مالی، 6(23)، 85-67 https://civilica.com/doc/1440475.
کرمی، غلامرضا و قربانزاده، علیرضا (1392). تأثیر اصل تطابق بر عدم اطمینان اطلاعاتی. فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 2(6)، 2-11 https://www.jmaak.ir/-article_7488.html.
ﻛﻴﻨﺰ، ﺟﺎن ﻣﻴﻨﺎرد (1936). ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ اﺷﺘﻐﺎل، ﺑﻬﺮه و پول. ﺗﺮﺟﻤﻪ دﻛﺘﺮ ﻣﻨﻮچهر ﻓﺮهنگ، ﺗﻬﺮان: ﻧﺸﺮ ﻧﻲ. https://www.iranketab.ir/book/31617.
قدیمی، آفتاب و نیازمند، محمدرضا (1392). نرم افزارهای علم‌سنجی. چاپ اول، شیراز، انتشارات همارا. https://www.gisoom.com/book/1976432.
مشایخی، بیتا؛ سماوات، میلاد و جهانگرد، امین (1402). ترسیم نقشه علمی پژوهش‌های کیفیت‌حسابرسی‌داخلی. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 20(78)، 75-35 DOI: 10.22054/qjma.2023.73687.2458.
مرفوع، محمد؛ سلیمی، محمدجواد؛ رئیسی وانانی، ایمان و عالی فامیان، مجتبی (1403). پیش‌بینی درماندگی مالی شرکت‌ها با استفاده از اطلاعات متنی گزارش‌های فعالیت هیئت‌مدیره. مجله دانش حسابداری، 16(2)، 151-176. DOI: 10.22103/jak.2024.22992.4017.
نورانی، حسین و شمس‌الدینی، مصطفی (1403). بررسی تأثیر گزارشگری مالی محافظه‌کارانه بر رابطه بین عدم اطمینان محیطی و ناهنجاری اقلام تعهدی. مجله دانش حسابداری، 15(1)، 46-25 DOI: 10.22103/jak.2023.21412.3880.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا (1400). آشنایی با علم‌سنجی، چاپ پنجم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، https://samt.ac.ir.

References

Abel, A.B. (1983). Optimal investment under uncertainty: The American Economic Review, 73(1), 228–233. https://www.jstor.org/stable/1803942.
Akhter, S., Pauyo, T. & Khan, M. (2019). What is the difference between a systematic review and a meta-analysis? Basic methods handbook for clinical orthopaedic research: Apractical guide and case based research approach. 331-342. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-662-58254-1_37.
Alaali, F. (2020). The effect of oil and stock price volatility on firm level investment: The case of UK firms. Energy Economics.6(23), 104-126. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104731.
Aloui, R., Gupta, R., & Miller, S.M. (2016). Uncertainty and crude oil returns. Energy Economics, 55, 92-100. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2016.01.012.
Anderson, E.W., Ghysels, E., & Juergens, J.L. (2009). The impact of risk and uncertainty on expected returns. Journal of Financial Economics, 94(2), 233-263. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2008.11.001.
Antonakakis, N., Chatziantoniou, I., & Filis, G. (2013). Dynamic co-movements of stock market returns, implied volatility and policy uncertainty. Economics Letters, 120(1), 87-92. doi.org/10.1016/j.econlet.2013.04.004.
Appio, F.P., Cesaroni, F., & Di Minin, A. (2014). Visualizing the structure and bridges of the intellectual property management and strategy literature: A document co-citation analysis. Scientometrics, 10(1), 623-661. https://doi.org/-10.1007/s11192-014-1329-0.
Arabsalehi, M., Gogurdchian, A., & Hashemi, M. (2014). Effective factors on investment decisions in capital assets of companies listed on the Tehran Stock Exchange. Financial Accounting Scientific Research Quarterly, 6(23), 67-85. https://civilica.com/doc/1440475 [In Persian].
Avramov, D. (2002). Stock return predictability and model uncertainty. Journal of Financial Economics, 64(3), 423-458. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(02)00131-9.
Azar, A., & Farrokh, M. (2017). Mathematical planning in the conditions of uncertainty, first edition, Tehran: organization for the study and compilation of humanities books. https://samt.ac.ir/fa/book/121 [In Persian].
Baker, S.R., Bloom, N., & Davis, S.J. (2013): Measuring Economic Policy Uncertainty. Chicago Booth Research Paper, https://doi.org/10.1093/qje/qjw024.
Baker, S.R., Bloom, N., & Davis, S.J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. oxford university press, https://doi.org/10.1093/qje/qjw024.
Ballantine, W., Cleveland, F., & Timothy, T. (1993). profitability, uncertainty & firm size. Small Business Economics, 5(2), 87-100. https://www.jstor.org/stable/40228885.
Bernanke, B.S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85–106. https://doi.org/10.2307/1885568.
Bloom, N. (2009). The impact of uncertainty shocks. Econometrica, 77(3), 623-685. doi.org/10.3982/ECTA6248.
Blue, G., & Ahmadvand, M. (2019). A model for predicting corporate default in Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting Knowledge, 10(1), 1-38. DOI: 10.22103/jak.2019.12359.2730 [In Persian].
Bonaime, A., Gulen, H., & Ion, M. (2018). Does policy uncertainty affect mergers and acquisitions? Journal of Financial Economics Forthcoming, 129(3), 531–558. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2018.05.007.
Boyack, K.W., & Klavans, R. (2010). Co‐citation analysis, bibliographic coupling, and direct citation: Which citation approach represents the research front most accurately? Journal of the American Society for information Science and Technology, 61(12), 2389-2404. https://doi.org/10.1002/asi.21419.
Chen, J.V., Kama, I., & Lehavy, R. (2024). The managerial perception of uncertainty and cost elasticity. Journal of Accounting and Economics, 77(1), 101613. https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2023.101613.
Ciner, C. (2021). Stock return predictability in the time of COVID-19. Finance Research Letters, 38, 101705. https://doi.org/10.1016/j.frl.2020.101705.
Cobo, M. J., López‐Herrera, A. G., Herrera‐Viedma, E., & Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for information Science and Technology, 62(7), 1382-1402. https://doi.org/10.1002/asi.21525.
Colak, G., Durnev, A., & Qian, Y. (2017). Political uncertainty and IPO activity: Evidence from U.S. gubernatorial elections. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 52(6), 1–42. doi.org/10.1017/S0022109017000862.
COSO. (2017). Enterprise risk management integrating with strategy and performance. accessed 02.05.2018. (pp. 1-10): Committee of Sponsoring Organisations of the Treadway Commission, https://cir.nii.ac.jp/crid/-1131412329123056768.
Darabi, R., Sarae, S., & Taghavi Qasem Abad, F. (2021). The effect of economic policy uncertainty using financial risk and economic risk criteria on stock crash risk. Accounting and Auditing Studies, 10(40), 47-62. DOI: 10.22034/iaas.2021.145158 [In Persian]
Delavari, S.J., Oriyaei, Z., & Naderi, A. (1402). Investigating the relationship between political uncertainty caused by the presidential election and the cost of capital of companies in the Tehran Stock Exchange. International Political Economy Studies, 6(1), 107-137. https://www.sid.ir/journal/1528/fa [In Persian].
Demir, E., & Ersan, O. (2017). Economic policy uncertainty and cash holdings: Evidence from BRIC countries. Emerging Markets Review, 33, 189–200 https://doi.org/10.1016/j.ememar.2017.08.001.
Demir, E., Gozgor, G., Lau, C.K.M., & Vigne, S.A. (2018). Does economic policy uncertainty predict the Bitcoin returns? An empirical investigation. Finance Research Letters, 26, 145-149. doi.org/10.1016/j.frl.2018.01.005.
Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W.M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070.
Drobetz W, El Ghoul S, Guedhami O, Janzen M, (2018), Policy Uncertainty, Investment, and the Cost of Capital, Journal of Financial Stability, 39, 28-45 https://doi.org/10.1016/j.jfs.2018.08.005.
Dutta, A. (2017). Oil price uncertainty and clean energy stock returns: New evidence from crude oil volatility index. Journal of Cleaner Production, 164, 1157-1166. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.07.050.
Ebrahimpour Azbari, M., Akbari, M., & Rafiei Rashtababdi, F. (2018). The impact of environmental uncertainty, manufacturing flexibility and operational efficiency on firm performance: The moderating role of the operational absorptive capacity. Industrial Management Studies, 16(49), 37-66. DOI: 10.22054/jims.8785 [In Persian].
Ferreira, F.A. (2018). Mapping the field of arts-based management: Bibliographic coupling and co-citation analyses. Journal of Business Research, 85, 348-357. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.03.026.
Galbraith, J.K. (1977). The Age of uncertainty. Boston: Houghton Mifflin. https://www.amazon.com/Age-Uncertainty-John-Kenneth-Galbraith/dp/0395249007.
Galbraith, J.R. (2007). Designing Complex Organizations (Addison-Wesley series on organization development). https://www.proquest.com/openview/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1817083.
Ghadimi, Aftab, & Niyazmand, Mohammadreza. (2013). Scientometric Software. First Edition. Shiraz: Hamara Publications. Retrieved from https://www.gisoom.com/book/1976432 [In Persian].
Gulen, H., & Ion, M. (2015). Policy uncertainty and corporate investment. Review of Financial Studies, 29(3), 523–564 https://doi.org/10.1093/rfs/hhv050.
Haj Bagheri, M., & Sadeghi, F. (2010). Investigating the status of risk management in the country's construction industry. The 6th International Project Management Conference, https://civilica.com/doc/100762 [In Persian].
Hejazi, R., Qitas, R., & Karimi, M.B. (2010). Profit smoothing and information uncertainty. Accounting and Audit Reviews, 18(63), 37-54. https://ensani.ir/fa/article/227006 [In Persian].
Hjørland, B. (2013). Citation analysis: A social and dynamic approach to knowledge organization. Information Processing & Management, 49(6), 1313-1325. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2013.07.001.
Jens, C. E. (2017). Political uncertainty and investment: Causal evidence from US gubernatorial elections. Journal of Financial Economics, 124(3), 563–579. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2016.01.034.
Jurado, K., Sydney, C.L., & Ng, S. (2015). Measuring Uncertainty. American Economic Review, 105(3), 1177–1216. https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.20131193.
Kang, W., & Ratti, R. A. (2013). Oil shocks, policy uncertainty and stock market return. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 26, 305-318. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2013.07.001.
Kang, W., De Gracia, F.P., & Ratti, R.A. (2017). Oil price shocks, policy uncertainty, and stock returns of oil and gas corporations. Journal of International Money and Finance, 70, 344-359. doi.org/10.1016/10.003.
Karami, G., & Ghorbanzadeh, A. (2013). The effect of the matching principle on information uncertainty. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 2, 1-12 www.jmaak.ir/article_7488.html [In Persian].
Kelly, B., P_astor, L., & Veronesi, P. (2016). The price of political uncertainty: Theory and evidence from the option market. The Journal of Finance, 71(5), 2417–2480. https://doi.org/10.1111/jofi.12406.
Keynes, J.M. (1936). General theory of employment, interest and money. Translated by Dr. Manoochehr Farhang, Tehran: Neshar Ney. https://www.iranketab.ir/book/3161 [In Persian].
Leduc, S., & Liu, Z. (2016). Uncertainty shocks are aggregate demand shocks. Journal of Monetary Economics, 82, 20-35. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2016.07.002.
Lim, W.M., Yap, S.F., & Makkar, M. (2021). Home sharing in marketing and tourism at a tipping point: What do we know, how do we know, and where should we be heading? Journal of Business Research, 122, 534-566. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.08.051.
Marfou, M., Salimi, M., Raeesi Vanani, I., & Alifamian, M. (2024). Predicting financial distress of companies using textual information of board of director's reports. Journal of Accounting Knowledge, 16(2), 151-176. DOI: 10.22103/jak.2024.22992.4017 [In Persian].
Mashayekhi, B., Samavat, M., & Jahangard, A. (2023). Scientific mapping of the literature on internal audit quality. Empirical Studies in Financial Accounting, 20(78), 35-75. DOI: 10.22054/qjma.2023.73687.2458 [In Persian].
Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D.G., & PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. Annals of Internal Medicine, 151(4), 264-269. https://doi.org/-10.1016/j.ijsu.2010.02.007.
Nguyen, N.H., & Phan, H.V. (2017). Policy uncertainty and mergers and acquisitions. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 52(2), 613–644. https://doi.org/10.1017/S0022109017000175.
Night, F. (1921). Risk, Uncertanity and Profit, The state university of Iowa. https://www.amazon.com/Risk-Uncertainty-Profit-Frank-Knight/dp/1587981262.
Noroozi, A. (2020). Introduction to Scientometrics,The Fifth edition, Tehran: organization for the study and compilation of humanities books. https://samt.ac.ir [In Persian].
Nourani, H., & Shamsoddini, M. (2024). The effect of conservative financial reporting on the relationship between environmental uncertainty and accrual anomaly. Journal of Accounting Knowledge, 15(1), 25-46. DOI: 10.22103/jak.2023.21412.3880 [In Persian].
Pamberton, james, (1997), modelling ang measuringincome uncertainty in life cycle models, economic modelling. pp 81-89. https://doi.org/10.1016/S0264-9993(96)01029-2.
Panousi, V., & Papanikolaou, D. (2012). Investment, idiosyncratic risk, and ownership. The Journal of finance, 67(3), 1113-1148. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2012.01743.x.
Pastor, L. Veronesi, P. (2012). Uncertainty about government policy and stock prices. Journal of Finance, 67(4), 1219–1264. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2012.01746.x.
Rajabi, M., & Tajadini, N. (2015). Analysis of the effect of macroeconomic uncertainty on investment and economic growth in Iran during the years 1359-1390. Applied Economics Quarterly, 6(18), 15-21. https://civilica.com/doc/1324628 [In Persian].
Strozzi, F., Colicchia, C., Creazza, A., & Noè, C. (2017). Literature review on the ‘Smart Factory’concept using bibliometric tools. International Journal of Production Research, 55(22), 6572-6591. https://doi.org/10.1080/-00207543.2017.1326643.
Walkup, B. (2016). The impact of uncertainty on payout policy. Managerial Finance, 42(11), 1054–1072. DOI: 10.1108/MF-09-2015-0237.
White, H.D., & McCain, K.W. (1989). Bibliometrics. Annual Review of Information Science and Technology, 24, 119-186. https://cir.nii.ac.jp/crid/1570291226717798912.
Xiao, J., Zhou, M., Wen, F., & Wen, F. (2018). Asymmetric impacts of oil price uncertainty on Chinese stock returns under different market conditions: Evidence from oil volatility index. Energy Economics, 74, 777-786. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2016.10.003.
You, W., Guo, Y., Zhu, H., & Tang, Y. (2017). Oil price shocks, economic policy uncertainty and industry stock returns in China: Asymmetric effects with quantile regression. Energy Economics, 68, 1-18. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2018.07.026.
Zupic, I., & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429-472. https://doi.org/10.1177/10944281145626 DOI:10.1177/1094428114562629.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری: 19 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش: 04 آذر 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار