تأثیر سطح تردید حرفه‏ای حسابرس بر توانایی کشف تقلب (با رویکرد مقایسه مدل هرت با مدل فوزیا و یانتی)

فرهنگیان, عقیل; حاجیها, زهره; دارابی, رویا

doi:10.22103/jak.2025.25627.4202

تأثیر سطح تردید حرفه‏ای حسابرس بر توانایی کشف تقلب (با رویکرد مقایسه مدل هرت با مدل فوزیا و یانتی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.22103/jak.2025.25627.4202

چکیده

هدف: پژوهش حاضر باهدف ارزیابی اثر سطح تردید حرفه‌ای حسابرس بر توانایی کشف تقلب و مقایسه کارایی دو چارچوب تردید حرفه‌ای هرت و فوزیا- یانتی انجام شد.

روش: جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه مدیران فنی و شرکای مؤسسه‏های حسابرسی معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار در سال 1403 است. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شد که تعداد 169 پرسشنامه معتبر به‌عنوان نمونه مورد تحلیل قرار گرفت. ابعاد پرسشنامه به شرح زیر است: شش‌گانه تردید حرفه‌ای هرت: ذهن پرسشگر، تعلیق قضاوت، جستجوی دانش، درک میان‌فردی، خودمختاری و عزت‌نفس؛ چهارگانه تردید حرفه‌ای فوزیا و یانتی: کیفیت شخصی، نگرش حسابرس، تخصص و ارزیابی انتقادی و شش‌گانه توانایی کشف تقلب. در نهایت تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Smart PLS صورت گرفت.

یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل داده‌ها نشان داد تردید حرفه‌ای مبتنی بر مدل هرت تأثیر مثبت و معناداری بر توانایی کشف تقلب دارد، درحالی‌که چارچوب فوزیا و یانتی اثر معناداری نشان نداد.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر بر ضرورت تقویت ابعاد شناختی و رفتاری تردید حرفه‌ای بویژه ذهن پرسشگر، تعلیق قضاوت و خودمختاری تأکید کرده و پیشنهاد می‌کنند برنامه‌های آموزشی حرفه‌ای با محوریت توسعه مهارت‌های تحلیلی و روان‌شناختی حسابرسان تدوین شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

حسابرسی

مراجع

اسکندری، علیرضا و عباسی، لیلا (1403). نقش سیستم‌های کنترل داخلی بر اطمینان پایداری عملکرد مالی. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 7(94)، 234-253. https://www.jamv.ir/article_208389.html.

اسمعیل‌زاده اقدم، کامران؛ رستمی مازویی، نعمت؛ صمدی‌لرگانی، محمود و گیلانی نیای صومعه سرایی، بهنام (1403). تبیین و ارائه چارچوب مفهومی تردید حرفه‌ای حسابرسان، ارزش‌های انسانی و اقدامات در این زمینه با استفاده از مدل معادلات ساختاری. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(3)، 372-353. https://www.jmaak.ir/article_22697.html.

اسمعیل‌زاده اقدم، کامران؛ رستمی مازویی، نعمت؛ صمدی‌لرگانی، محمود و گیلانی نیای صومعه سرایی، بهنام (1403). تبیین و ارائه چارچوب مفهومی تردید حرفه‌ای حسابرسان، تفاوت‌های فردی، اهداف رفتاری و اقدامات در این زمینه: آزمون تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(4)، 442-423. https://www.jmaak.ir/article_23296.html.

برزگر، سعید؛ حمیدیان، محسن و جعفری، سیده محبوبه (1403). تأثیر مولفه‌های جهت‌گیری اخلاقی بر ارزیابی ریسک تقلب حسابرسان مستقل. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(4)، 385-371. https://www.jmaak.ir/article_23293.html.

پاشائی فشتالی، محمد؛ آزادی هیر، کیهان و وطن‌پرست، محمدرضا (1400). مطالعه رابطه تیپ شخصیتی، تجربه و جنسیت با توانایی کشف تقلب حسابرس (نقش میانجی شک‌وتردید حرفه‌ای). پیشرفت‌های حسابداری، 13(1)، 100-67. https://doi.org/10.22099/jaa.2021.40948.2144.

حاجیها، زهره (1397). تئوری حسابرسی: نظریه‌ها، با تأکید بر تحقیقات ایران و رویکرد اخلاقی، چاپ دوم، تهران، انتشارات ترمه. ]گیسوم[.

حاجیها، زهره و حمصیان‌کاشانی، زهرا (1403). ارائه مدلی جهت افزایش کیفیت مستندسازی حسابرسی مبتنی بر هوش اخلاقی، هوش معنوی و پیشینه رفتاری شرکای حسابرسی. دانش حسابداری مالی، 11(1)، 30-1. https://doi.org/10.30479/jfak.2024.19655.3148.

حیدری رنجبر، امیرحسین و حسینی‌نسب، حجت (1404). بررسی تأثیر خودشکوفایی و تعهد به استقلال حسابرسان و قدرت صاحبکار بر مقاومت حسابرسان در برابر فشار صاحبکار. مجله دانش حسابداری، 16(2)، 98-67. https://doi.org/10.22103/jak.2024.23057.4024.

رضائی، ناهید؛ دیانتی دیلمی، زهرا؛ غلامی جمکرانی، رضا و رهنمای رودپشتی، فریدون (1403). بررسی اثر سبک‌های شناختی بر توانایی حسابرسان در کشف تقلب. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 62(16)، 242-201. DOI: 10.30495/FAAR.1403.1073213.

سازمان حسابرسی (1384). استاندارد حسابرسی شماره ۲۴۰: مسئولیت حسابرس در ارتباط با تقلب در حسابرسی صورت‌های مالی. تهران: سازمان حسابرسی. https://www.hma.ir/AttachFiles/SContent/2017/240.pdf.

سلیمی، پیام؛ عرب‌زاده، میثم؛ علی‌پور، محمد؛ پناهیان، حسین و صفری گرایلی، مهدی (1403). ارائه چارچوبی برای تردید حرفه‌ای حسابرسان با رویکرد نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای. 4(16)، 173-123. DOI: 10.22034/jpar.2024.2021240.1279.

سیدزاده کوه‌کمر، سید احمد؛ علی‌نژاد سارو کلائی؛ مهدی؛ فضل‌زاده، علیرضا و زینالی، مهدی (1404). الگوی مفهومی تردید حرفه‌ای حسابرسان با استفاده از تحلیل دلفی. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 32(1)، 223-198. DOI: 10.22059/acctgrev.2024.379887.1008986.

صفاجو، محسن و پورزمانی، زهرا (1403). تردید حرفه‌ای، ابعاد خلاقیت فردی و قضاوت حسابرسان. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 63(16)، 78-57. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/2203518.

علیزاده‌گان، لیلا؛ صمدی‌لرگانی، محمود و ایمنی، محسن (1401). تأثیر تیپ شخصیتی و اخلاق حرفه‌ای بر توانایی حسابرسان در کشف تقلب با استفاده از تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده با نقش تردید حرفه‌ای. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 54(14)، 78-49. DOI: 10.30495/faar.2022.693669.

علیزاده‌گان، لیلا؛ صمدی‌لرگانی، محمود و ایمنی، محسن (1402). تحلیل توانایی حسابرسان در کشف تقلب با استفاده از تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده: تأثیر تجربه حسابرس و تیپ شخصیتی با نقش تردید حرفه‌ای. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 57(15)، 149-184. https://www.sid.ir/1053203.

کیانی، مهرداد؛ جمشید نوید، بابک؛ قنبری، مهرداد و مسعودی، جواد (1403). بررسی تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر ارتقاء اخلاق حرفه‌ای حسابرسی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(51)، 352-337. https://www.jmaak.ir/article_22700.html.

مدینه، سید محسن و زارع، ایمان (1402). تأثیر باورهای دینی برتردید حرفه‌ای وارزیابی حسابرسان از خطرتحریف با اهمیت: رویکرد مراتب دینداری از منظر اسلام. مجله دانش حسابداری، 14(4)، 132-111. DOI: 10.22103/jak.2023.21306.3873.

مظاهری اسدی، مهوش و آقایی چادگانی، آرزو (۱۴۰۲). رفتارهای ناکارآمد حسابرسی و کاهش کیفیت حسابرسی: نقش کیفیت و هنجارهای تیم حسابرسی. هجدهمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری، شیروان. https://civilica.com/doc/1948794.

نمازی، محمد و ابراهیمی، فهیمه (1395). مدل‌بندی و تعیین اولویت عوامل مؤثر بر قصد گزارش تقلب‌های مالی توسط حسابداران. فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 13(49)، 28-1.https://doi.org/10.22054/qjma.2016.4192.

هادیان، سید امین؛ آقایی، محمدعلی و اسماعیلی‌نسب، مریم (1403). بررسی نقش نظریه ذهن بر تردید حرفه‌ای حسابرس و اثر تعدیلی آن بر ارتباط بین تردید حرفه‌ای و کیفیت حسابرسی در دیوان محاسبات کشور. دانش حسابرسی، ۲۴(۹۶)، 477-446. https://danesh.dmk.ir/article-1-3211-fa.html.

یوسف‌زاده، نسرین و معصومی بیلندی، زهرا (1404). مفهوم پردازی تجارب حسابرسان از تردید حرفه‌ای: پژوهشی پدیدارنگارانه. مجله دانش حسابداری. 16(3)، 101-120. https://jak.uk.ac.ir/article_4257.html.

References

Adikaram, R., & Higgs, J. (2024). Cognitive dissonance and auditor professional skepticism. Managerial Auditing Journal, 39(1), 71–110. https://doi.org/10.1108/MAJ-08-2022-3653.

Alirzadehgan, L., Samadi-Largani, M., & Imani, M. (2023). Analyzing auditors’ fraud-detection ability using the theory of planned behavior: The influence of auditor experience and personality type with the role of professional skepticism. Financial Accounting and Auditing Research, 15(1), 149–184. https://doi.org/FAAR.3475 [In Persian].

Alizadehgan, L., Samadi-Largani, M., & Imani, M. (2022). The impact of personality type and professional ethics on auditors’ fraud-detection ability using the theory of planned behavior with the role of professional skepticism. Financial Accounting and Auditing Research, 14(2), 49–77. https://doi.org/FAAR.2022.1948 [In Persian].

American Institute of Certified Public Accountants. (2023). AICPA code of professional conduct. Retrieved from https://www.aicpa.org/research/standards/code-of-conduct.

Audit Organization of Iran. (2016). Auditing standard No. 240: The auditor’s responsibilities relating to fraud in an audit of financial statements. Tehran: Audit Organization of Iran. [PDF] [In Persian].

Barzegar, S., Hamidian, M., & Jafari, S.M. (2024). The impact of ethical orientation components on independent auditors’ assessment of fraud risk. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 13(4), 371–385. https://www.jmaak.ir/article_23293.html [In Persian].

Bonrath, A., & Eulerich, M. (2024). Internal auditing's role in preventing and detecting fraud: An empirical analysis. International Journal of Auditing, 28(4), 615–631. https://doi.org/10.1111/ijau.12342.

Chen, Y.H., Wang, K.J., & Liu, S.H. (2023). How personality traits and professional skepticism affect auditor quality? A quantitative model. Sustainability, 15, 1547. https://doi.org/10.3390/su15021547.

Darmawan, P.P., & Safiq, M. (2024). The effect of competence, work experience, professional skepticism, and time budget pressure toward audit quality. Journal of Applied Accounting and Finance, 8(1), 71–100. http://dx.doi.org/10.33021/jaaf.v8i1.5187.

Dwirandra, A.N., & Suryanawa, I.K. (2018). Idealism and professional commitments mediation: The effect of work experience and training on ethical decision making of tax consultants. Journal of Finance and Accounting, 9(21), 85–94. https://iiste.org/Journals/index.php/RJFA/article/view/45357.

Elta, N.A.A., & Yosefa Meilani, M. (2025). The effect of auditor experience and professional skepticism on fraud detection with workload as a moderating variable. Journal of Accounting and Auditing, 1(2), 79–90. https://ojs.azzukhrufcendikia.or.id/index.php/aaaj/article/view/48.

Eskandari, A., & Abbasi, L. (2024). The role of internal control systems in ensuring the sustainability of financial performance. Journal of Accounting and Management Vision, 7(94), 234–253. https://www.jamv.ir/208389 [In Persian].

Esmaeilzadeh Aghdam, K., Rostami Mazoui, N., Samadi-Largani, M., & Gilani Nia Soomareh Sarai, B. (2024). Developing and presenting a conceptual framework for auditors’ professional skepticism: Human values and related measures using structural equation modeling. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 13(3), 353–372. https://www.jmaak.ir/article_22697.html [In Persian].

Esmaeilzadeh Aghdam, K., Rostami Mazoui, N., Samadi-Largani, M., & Gilani Nia Soomareh Sarai, B. (2024). Developing and presenting a conceptual framework for auditors’ professional skepticism: Individual differences, behavioral intentions, and related measures—Testing the theory of planned behavior. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 13(4), 423–442. https://www.jmaak.ir/article_23296.html [In Persian].

Farida, F. (2021). The effect of auditor ethics, auditor experience and independence on audit quality through professional skepticism. Atestasi: Jurnal Ilmiah Akuntansi, 4(2), 446–463. https://doi.org/atestasi.v4i2.717.

Fathurohmah, N., & Wasfini. (2025). The effect of auditor experience and audit fees on fraud detection with professional skepticism as a moderating variable. Journal of Accounting and Auditing, 1(2), 120–130. https://ojs.azzukhrufcendikia.or.id/index.php/aaaj/article/view/52.

Fauziah, K.A., & Yanthi, M.D. (2018). Pengaruh fee audit, independensi, pengalaman auditor dan kompetensi auditor terhadap kualitas audit (Studi Kasus KAP di Jawa Timur). JAE: Jurnal Akuntansi dan Ekonomi, 6(21), 61–70. https://doi.org/10.29407/jae.v6i2.15992.

Financial Reporting Council. (2024). UK corporate governance. London: Financial Reporting Council. Retrieved from https://www.frc.org.uk/library/standards-codes-policy/uk-corporate-governance-code.

Fornell, C., & Larcker, D.F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312.

Grohnert, T., Gijselaers, W.H., Meuwissen, R.H.G., & Trotman, K.T. (2025). The effects of a supportive learning culture and rank on professional skepticism in information search. Accounting, Organizations and Society, 114, 101590. https://doi.org/10.1016/j.aos.2025.101590.

Hadian, S.A., Aghaei, M.A., & Esmaili Nasab, M. (2024). Examining the role of theory of mind in auditors’ professional skepticism and its moderating effect on the relationship between skepticism and audit quality in the supreme audit court. Audit Science, 24(96), 446–477. https://danesh.dmk.ir/article-1-3211-fa.html [In Persian].

Hajiha, Z. (2018). Audit theory: Theories with emphasis on Iranian research and ethical approach (2nd ed.). Tehran: Termeh Publications. https://www.gisoom.com/book/11656576 [In Persian].

Hajiha, Z., & Hemsian Kashani, Z. (2024). Proposing a model to enhance audit documentation quality based on moral intelligence, spiritual intelligence, and the behavioral background of audit partners. Scientific Journal of Financial Accounting Knowledge, 11(1), 1–30. https://doi.org/10.30479/jfak.2024.19655.3148 [In Persian].

Hardies, K., Janssen, S., Vanstraelen, A., & Zehms, K.M. (2025). Using field-based evidence to understand the antecedents to auditors’ skeptical actions. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 44(1), 105–135. https://doi.org/10.2308/AJPT-2021-141.

Henseler, J., Ringle, C.M., & Sinkovics, R.R. (2009). The use of partial least squares path modeling in international marketing. Advances in International Marketing, 20, 277–320. https://doi.org/10.1108/S1474-7979(2009)0000020014.

Heydari Ranjbar, A., & Hosseini Nasab, H. (2025). The effect of self-actualization, commitment to auditor independence, and client power on auditors’ resistance to client pressure. Journal of Accounting Knowledge, 16(2), 67–98. https://doi.org/10.22103/jak.2024.23057.4024 [In Persian].

Hurtt, R.K. (2010). Development of a scale to measure professional skepticism. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 29(1), 149–171. https://doi.org/10.2308/aud.2010.29.1.149.

Hurtt, R., Brown-Liburd, H., Earley, C., & Krishnamoorthy, G. (2013). Research on auditor professional skepticism: Literature synthesis and opportunities for future research. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32, 45–97. https://doi.org/10.2308/ajpt-50361.

Idawati, W., & Gunawan, A. (2015). Effect of competence, independence, and professional skepticism against ability to detect fraud action in audit assignment (Survey on public accounting firms registered in IICPA territory of Jakarta). International Journal of Applied Business and Economic Research, 13(7), 5123–5138. https://serialsjournals.com/abstract/88298_5123-5138.pdf.

Institute of Certified Public Accountants of Singapore (ICPAS). (2022). Singapore Standards on Auditing (SSA) and Ethics Pronouncements. Singapore: ICPAS. [ISCA].

Janssen, S., Hardies, K., Vanstraelen, A., & Zehms, K. M. (2021). Auditors’ professional skepticism: Traits, behavioral intentions, and actions. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3717615.

Kiani, M., Jamshid Navid, B., Ghanbari, M., & Masoodi, J. (2024). Examining the effect of personality traits on the enhancement of auditing professional ethics. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 13(3), 337–352. https://www.jmaak.ir/article_22700.html [In Persian].

Koroy, T.R. (2008). Pendeteksian kecurangan (fraud) laporan keuangan oleh auditor eksternal. Jurnal Akuntansi dan Keuangan, 10(1), 22–23. https://doi.org/10.9744/jak.10.1.PP.22-23.

Madineh, S.M., & Zare, I. (2023). The impact of religious beliefs on professional skepticism and auditors’ assessment of material misstatement risk: A hierarchical religiosity approach from an Islamic perspective. Journal of Accounting Knowledge, 14(4), 111–132. https://doi.org/10.22103/jak.2023.21306.3873 [In Persian].

Maulida, K., & Novianti, N. (2023). Audit experience, independence, and professional skepticism against fraud detection: Time pressure as a moderating factor. Asia Pacific Fraud Journal, 8(2), 381–393. https://doi.org/10.21532/apfjournal.v8i2.331.

Mazaheri Asadi, M., & Aghaie Chadghani, A. (2023). Dysfunctional audit behaviors and audit quality reduction: The role of audit team quality and norms. Proceedings of the 18th National Conference on Economics, Management and Accounting, Shirvan, Iran. https://civilica.com/doc/1948794 [In Persian].

Murtanto, Nugroho, B.M., & Umar, H. (2023). The effect of forensic audit knowledge, audit experience and workload on auditor’s corruption detection skill. In Proceedings of the 3rd Borobudur International Symposium on Humanities and Social Science (pp. 806–810). https://doi.org/10.2991/978-2-49-7_136.

Namazi, M., & Ebrahimi, F. (2016). Modeling and prioritizing factors affecting accountants’ intention to report financial fraud. Empirical Studies in Financial Accounting, 49, 1–28. https://doi.org/qjma.2016.4192 [In Persian].

Nazri, S.N.F.S.M., Zahba, I.H., Zolkaflil, S., & Zainuddin, N. (2023). The influence of professional skepticism on fraud detection: The case of Malaysian non-Big 4 auditors. Management & Accounting Review, 22(1). https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/76869.

Ode, A., Wahyuniati, H., Angela, F., & Oktri, S. (2020). Auditors’ ability to detect fraud: Independence, audit experience, professional skepticism, and workload. RJOAS, 11(107). https://doi.org/rjoas.2020-11.23.

O’Donnell, K.G. (2016). Professional scepticism: Another audit expectation gap? University of Tasmania. https://doi.org/10.25959/23240612.v1.

Pashaei Feshtali, M., Azadi Hayer, K., & Vatanparast, M. (2021). Studying the relationship between personality type, experience, and gender and the auditor’s fraud-detection ability (the mediating role of professional skepticism). Journal of Accounting Advances, 13(1), 67–100. https://doi.org/10.22099/jaa.2021.40948.2144 [In Persian].

Quadackers, L., Groot, T., & Wright, A. (2009). Auditors’ skeptical characteristics and their relationship to skeptical judgments and decisions. SSRN Electronic Journal. https://papers.ssrn.com/papers.cfm?id=1478105.

Rezaei, N., Diyanti Deylami, Z., Gholami Jamkarani, R., & Rahnamay Roudposhti, F. (2024). Examining the effect of cognitive styles on auditors’ fraud-detection ability. Financial Accounting and Auditing Research, 62(16), 201–242. https://doi.org/10.30495/FAAR.1403.1073213 [In Persian].

Rininda, B.P. (2024). Auditor’s professional skepticism and experience on fraud detection: The moderating role of professional ethical commitment. Jurnal Dinamika Akuntansi, 16(1), 28–42. https://doi.org/jda.v16i1.4037.

Safajo, M., & Pourzamani, Z. (2024). Professional skepticism, dimensions of individual creativity, and auditors’ judgment. Financial Accounting and Auditing Research, 16(3), 57–78. https://doi.org/FAAR.1403.1073516 [In Persian].

Salimi, P., Arabzadeh, M., Alipour, M., Panahian, H., & Safari Ghrayli, M. (2024). Presenting a framework for auditors’ professional skepticism based on the theory of planned behavior. Professional Auditing Research, 14(16), 123–173. https://doi.org/10.22034/jPAR.2024.2021240.1279 [In Persian].

Seyedzadeh Kouh Kamar, S.A., Alinezhad Sarou Kalai, M., Fazlzadeh, A., & Zeinali, M. (2025). A conceptual model of auditors’ professional skepticism using Delphi analysis. Accounting and Auditing Review, 32(1), 198–223. https://doi.org/10.22059/acctgrev.2024.379887.1008986 [In Persian].

Siahay, A., Seralurin, C., Ervina, M.T., & Pattiasina, V. (2023). Professional competence and skepticism on audit quality. Advances in Managerial Auditing Research, 1(2). https://doi.org/10.60079/amar.v1i2.114.

Sidik Tjan, M.J., Muslim, M., Alimin, A., Noch, M.Y., & Sonjaya, Y. (2024). Independence, professional skepticism, and audit quality: The moderating role of audit fees. Jurnal Akuntansi, 28(1), 40–60. https://doi.org/10.24912/ja.v28i1.1698.

Stone, M., & Geisser, F. (1975). Cross validatory choice and assessment of statistical predictions. Journal of the Royal Statistical Society, 36(2), 111–147. https://www.scirp.org/reference/referenceid=1960152.

Suhartini, D., & Ayub Binsar Tamado. (2024). Pengaplikasian remote audit dan skeptisme profesional auditor dalam mempertahankan kualitas audit pada kantor akuntan publik di Surabaya. Al-Buhuts, 20(2). https://doi.org/10.30603/ab.v20i2.4915.

Sulistyawati, A.I.Y.S., A’yun, A.Q., Nugroho, A.H.D., & Dwianto, A. (2024). Determinant factors of auditor’s ability to detect fraud: Auditor professional scepticism as moderation. Journal of Ecohumanism, 3(3), 1067–1083. https://doi.org/10.62754/joe.v3i3.3482.

Thuy, T.T., & Toan, T.T. (2024). Factors influencing the professional skepticism of independent auditors in financial statement audits. Business and Economic Research, 14(4), 113–121. https://doi.org/ber.v14i4.22357.

Xu, G., Yang, C., & Fukofuka, P. T. (2023). Professional skepticism in practice: An analysis of auditors’ stories. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 42(4), 157–178. https://doi.org/10.2308/AJPT-2021-043.

Yousefzadeh, N., & Masoumi Bilandi, Z. (2024). Conceptualizing auditors’ experiences of professional skepticism: A phenomenographic study. Journal of Accounting Knowledge, 16(3), 101-120. https://jak.uk.ac.ir/article_4257.html [In Persian].