دانشگاه شهید باهنر کرمان مجله دانش حسابداری 2008-8914 17 2 2026 07 23 Elaboration of the Matrix of Strategic Reference Points in Terms of The Cultural Responsibility Accounting Ontology تدوین ماتریس نقاط مرجع استراتژیک از منظر هستی‌شناسی مفهومِ حسابداری مسئولیت‌پذیری فرهنگی 107 132 4768 10.22103/jak.2025.24301.4114 FA مرضیه جمع‌دار گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. میثم عرب زاده گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. مهدی صفری گرایلی گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران. حسین پناهیان گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. Journal Article 2024 11 01 <strong>Objective:</strong> The essence of accounting knowledge, in terms of epistemological principles, is to meet the information needs of users, which has gradually become part of companies’ social accountability mechanisms. Cultural responsibility, as an emerging foundation in this field, can transform accounting knowledge into a range of effective informational functions at the level of financial markets and gradually strengthen the existential philosophy of the accounting profession. The purpose of this research is to elaborate the matrix of strategic reference points in terms of the ontology of cultural responsibility accounting.<br /> <br /><strong>Method:</strong> This study, through two phases consisting of phenomenological and fuzzy network analysis processes, sought first to develop a matrix of strategic reference points for the ontology of the accounting concept of cultural responsibility and, second, to evaluate the identified propositional categories and themes in the context of capital market companies. Therefore, in terms of methodology, this study is considered exploratory, developmental, and mixed-methods in nature. The data collection process in the first phase involved interviews with experts and experienced individuals who possessed adequate knowledge of the phenomenon under investigation. In the second phase, due to the focus on the fuzzy network process, the panel group method was employed. Accordingly, seven groups of four participants were formed from experienced accountants working in companies with a higher level of adherence to the Sustainable Development Goals (SDGs), based on reports published by the Stock Exchange Organization.<br /> <br /><strong>Results:</strong> The results of the first phase of the study indicate the formation of a strategic reference matrix consisting of four quadrants: “procedures related to carbon disclosure,” “procedures related to management accounting disclosure,” “procedures related to the disclosure of social functions,” and “procedures related to the disclosure of legal functions.” In the second phase of the study, it was determined that among the four categories of the strategic reference matrix of cultural responsibility accounting, the fourth category, titled “procedures related to the disclosure of legal functions,” demonstrates a more comprehensive role in the implementation of cultural responsibility accounting in the context of capital market companies.<br /> <br /><strong>Conclusion:</strong> The obtained results indicate that, under the category of procedures related to the disclosure of legal functions, a cycle of information flow is created through which legal inspectors can gain a more comprehensive understanding of the invisible functions of companies. Focusing on this category can provide auditors with detailed information regarding functions such as executive compensation, board composition, potential risks, granting of awards, or related-party transactions in interpretive reports, thereby enhancing their level of adherence to expected institutional and social values. <strong>هدف:</strong> <strong>هدف این مطالعه تدوین ماتریس نقاط مرجع استراتژیک از منظر هستی‌شناسی مفهومِ حسابداری مسئولیت‌پذیری فرهنگی است.</strong><br /><strong> </strong><br /><strong>روش:</strong><strong> </strong><strong>این مطالعه طی دو فاز از فرآیندهای تحلیل پدیدار شناسی و فازی شبکه‌ای تلاش نمود تا اولاً نسبت به تدوین ماتریس نقاط مرجع استراتژیک جهت هستی‌شناسی مفهوم حسابداری مسئولیت‌پذیری فرهنگی اقدام نماید، ثانیاً به دنبال ارزیابی مقوله‌ها و مضامین گزاره‌ای شناسایی شده، در بستر شرکت‌های بازار سرمایه بود. لذا به لحاظ روش شناسی این مطالعه اکتشافی، توسعه‌ای و ترکیبی محسوب می‌شود. ماهیت جمع آوری داده‌ها در این مطالعه در فاز اول مصاحبه با خبرگان و افراد باتجربه است که از آگاهی متناسبی از پدیده مورد بررسی برخوردار بودند. در فاز دوم نیز به واسطه تمرکز بر فرآیند فازی شبکه‌ای از فرآیند گروه پانل استفاده شد. به طوری</strong><strong>‌</strong><strong>که 7 گروه 4 نفره از حسابدارانِ با تجربه شرکت‌هایی که سطح پایبندی بالاتری از نظر اهداف توسعه پایدار طبق گزارش‌های سازمان بورس اوراق بهادار دارند، تشکیل شد.</strong><br /><strong> </strong><br /><strong>یافته‌ها:</strong><strong> </strong><strong>نتایج در فاز اول مطالعه حکایت از تشکیل ماتریس مرجع استراتژیک با چهار ربع «رویه‌های مرتبط با افشاء کربن»؛ «رویه‌های مرتبط با افشاء حسابداری مدیریت»؛ «رویه‌های مرتبط با افشاء عملکردهای اجتماعی» و «رویه‌های مرتبط با افشاء عملکردهای قانونی» دارد. همچنین در فاز دوم مطالعه مشخص شد، از بین 4 مقوله ماتریس مرجع استراتژیک حسابداری مسئولیت‌پذیری فرهنگی، مقوله چهارم با عنوان رویه‌های مرتبط با افشاء عملکردهای قانونی، کارکرد فراگیرتری در پیاده‌سازی حسابداری مسئولیت‌پذیری فرهنگی در بستر شرکت‌های بازار سرمایه دارد.</strong><br /><strong> </strong><br /><strong>نتیجه‌گیری: نتایج کسب شده نشان دهنده این مزیت هستند که تحت مقوله رویه‌های مرتبط با افشاء عملکردهای قانونی، چرخه‌ای از جریان اطلاعاتی به وجود می‌آید تا بازرسان قانونی بتوانند، شناخت جامع‌تری از کارکردهای نامشهود شرکت‌ها داشته باشند. تمرکز بر این مقوله می‌تواند جزئیاتی از عملکردهایی مثل پاداش مدیران، ترکیب هیئت مدیره، ریسک‌های احتمالی، اهدا جوایز و یا معاملات با اشخاص وابسته را در گزارش‌های تفسیری به بازرسان ارائه دهند تا سطح پایبندی خود به ارزش‌های مورد انتظار نهادی و اجتماعی را توسعه بخشند.</strong> https://jak.uk.ac.ir/article_4768_39d693b1bc95007c10f24d44c071e08b.pdf